piątek, 21 sierpnia 2026

Wino, Portugalia i Gruzja – moja przygoda z winem

Przez długi czas wino było dla mnie po prostu winem. Owszem, piłem je, znałem kilka nazw i regionów, ale nie zastanawiałem się specjalnie nad tym, skąd pochodzi, z jakiego szczepu zostało zrobione i co właściwie opowiada o miejscu, w którym powstało.

Z czasem jednak zaczęło się to zmieniać.

Najpierw pojawiła się Portugalia – kraj, który od dawna fascynuje mnie swoją historią, kulturą, literaturą, filatelistyką i oczywiście Camõesem. A kiedy zainteresowanie Portugalią połączyło się z zainteresowaniem winem, odkryłem, że portugalska historia może być również… zamknięta w butelce.

Portugalia – od historii do wina

W 2023 roku odwiedziłem Portugalię i wtedy naprawdę zacząłem bardziej świadomie interesować się portugalskim winem.



Nie trzeba zresztą długo szukać powodów. Portugalia jest pod tym względem niezwykła. Douro, Alentejo, Setúbal, Vinho Verde, Madeira, Porto – każdy region ma własny charakter, własne tradycje i własne odmiany winorośli.

A ponieważ lubię patrzeć na Portugalię przez pryzmat historii i kultury, szybko zauważyłem, że wino jest jej częścią równie naturalną jak azulejos, fado czy poezja Camõesa.

Można wręcz powiedzieć, że Portugalię można poznawać na trzy sposoby: czytając, podróżując i pijąc jej wino.

Najlepiej oczywiście robić wszystkie trzy rzeczy jednocześnie. 😊

Nie tylko Vinho Verde

Jednym z pierwszych skojarzeń z portugalskim winem jest oczywiście Vinho Verde. I tu pojawia się zabawna historia.



Portugalskie „Vinho Verde” ma bowiem swojego muzycznego kuzyna.

Popularna piosenka „Vinho Verde”, znana również jako „Verde Vinho”, jest portugalską wersją słynnego utworu „Griechischer Wein”, którego muzykę skomponował austriacki kompozytor Udo Jürgens. Portugalski tekst przygotował Santos Modesto, a piosenkę w 1977 roku spopularyzował w Portugalii Paulo Alexandre.

Co jeszcze ciekawsze, ta sama melodia trafiła również do Polski jako „Greckie wino”, wykonywane przez Annę German. Polski tekst napisał Jan Zalewski, a polska wersja pojawiła się już w 1975 roku – dwa lata przed portugalską.

Czyli mamy sytuację dość niezwykłą: austriacka melodia, niemiecki oryginał, polskie „Greckie wino” i portugalskie „Vinho Verde”.

Jak widać, wino potrafi podróżować dalej niż niejeden podróżnik.

Portugalia w butelce

Jedną z winnic, która szczególnie mnie zainteresowała, jest Casa Ermelinda Freitas z Fernando Pó na Półwyspie Setúbal.


To piękny przykład tego, jak tradycja może spotkać się z nowoczesnością.

Historia rodzinnej firmy sięga 1920 roku. Przez kolejne pokolenia szczególną rolę odgrywały w niej kobiety – najpierw Leonilde Freitas, później Germana i Ermelinda Freitas. Nazwisko tej ostatniej stało się nazwą istniejącej do dziś winnicy.

W 1997 roku Leonor Freitas podjęła decyzję, która całkowicie zmieniła przyszłość rodzinnego przedsiębiorstwa. Zamiast sprzedawać wino głównie bez własnej marki, zaczęła je butelkować i budować własne marki. Pierwszą z nich było Terras do Pó, a później pojawiły się między innymi Dona Ermelinda i Quinta da Mimosa.

To właśnie takie historie najbardziej mnie interesują: nie tylko smak wina, ale ludzie, miejsce i historia, która za nim stoi.

Castelão – smak Setúbal

Fernando Pó leży około 25 kilometrów na wschód od Setúbal. Charakter tego miejsca tworzą między innymi niezwykłe, piaszczyste gleby, bogate w wodę, oraz wpływ okolicznych rzek.

Najważniejszym szczepem Casa Ermelinda Freitas jest Castelão, tradycyjna odmiana Półwyspu Setúbal, znana również jako Periquita.

Winnica uprawia jednak znacznie więcej odmian – między innymi Touriga Nacional, Touriga Franca, Trincadeira, Aragonês, Syrah, Merlot i Petit Verdot, a także białe Fernão Pires, Arinto, Verdelho, Sauvignon Blanc i Chardonnay. Łącznie jest ich aż 29.

I znów – jedna butelka może być właściwie małą lekcją geografii.

Wino, które można znaleźć w Polsce

Szczególnie zainteresowało mnie wino Sandstone I.G.T. Península de Setúbal Castelão – Shiraz, które poleciła mi sama Casa Ermelinda Freitas jako czerwone wino półwytrawne dostępne w Polsce.

Według materiałów producenta jest to kompozycja około 90% Castelão i 10% Shiraz, dojrzewająca przez około cztery miesiące w beczkach z francuskiego dębu. W aromacie pojawiają się wiśnie, śliwki i jeżyny, a także wanilia i słodkie przyprawy.

To właśnie takie odkrycia sprawiają, że wino zaczyna być dla mnie czymś więcej niż napojem.

Jest opowieścią o miejscu.

A potem była Gruzja

I tutaj dochodzimy do Gruzji.

W 2017 roku podczas wycieczki do Batumi zostaliśmy zabrani do winnicy Adjarian Wine House w miejscowości Acharistskali, około 20 kilometrów od Batumi, w kierunku Kedy.

Wtedy nie wiedziałem jeszcze, że to miejsce ma całkiem interesującą historię.

Kilka lat wcześniej, 5 czerwca 2012 roku, odwiedziła je Hillary Clinton, ówczesna sekretarz stanu USA. Po spotkaniu z prezydentem Micheilem Saakaszwilim w Batumi udała się właśnie do Adjarian Wine House. Zwiedziła winnicę i piwnice, spróbowała lokalnych potraw oraz degustowała Porto Franco Chkhaveri.

I tu znowu pojawia się to, co najbardziej lubię w winie.

Historia.

Porto Franco Chkhaveri powstaje z lokalnej odmiany Chkhaveri, a sama nazwa „Porto Franco” związana jest z historyczną nazwą Batumi. Adjarian Wine House produkuje również wina z odmiany Tsolikauri, zarówno metodą europejską, jak i tradycyjną – w gruzińskich qvevri.

Nie wiedziałem wtedy, że kilka lat wcześniej w tym samym miejscu stała Hillary Clinton z kieliszkiem gruzińskiego wina.

Ale może właśnie dlatego warto podróżować.

Nigdy nie wiadomo, jaki historyczny przypis znajdzie się kilka lat później do własnego zdjęcia.

Wino jako sposób podróżowania

Dziś patrzę na wino trochę inaczej.

Portugalia stała się dla mnie najważniejszym kierunkiem – ze względu na kulturę, historię i niezwykłą różnorodność win. Gruzja była natomiast ciekawym zaskoczeniem podczas podróży do Batumi.

I chyba właśnie o to chodzi w winie.

Nie trzeba być zawodowym sommelierem, żeby się nim interesować. Czasami wystarczy ciekawość.

Ciekawość tego, dlaczego właśnie ten szczep rośnie tutaj, a nie gdzie indziej. Dlaczego jedna rodzina produkuje wino od stu lat. Dlaczego pewna butelka nosi nazwę związaną z historią miasta. Dlaczego ta sama piosenka może być jednocześnie „Griechischer Wein”, „Greckie wino” i „Vinho Verde”.

A przede wszystkim – kto pił to wino przed nami i co działo się w miejscu, w którym powstało.

Dlatego coraz bardziej podoba mi się myśl, że można podróżować nie tylko palcem po mapie, ale również… kieliszkiem.

Portugalia przede wszystkim. Gruzja – po drodze. A wino – wszędzie tam, gdzie jest dobra historia.

Saúde! 🍷🇵🇹
Gaumarjos!
🍷🇬🇪

 

Brak komentarzy: